2 کلوم درد و دل قبل از مقدمه !!!
چند روز پیش تو محل کارم طبق معمول به دلایل مختلفی اعصابم بشدت خرد بود و برای اینکه کسی این موضوع را متوجه نشه مجبور بودم به همه لبخند ملیح بزنم که این موضوع منو بیشتر بهم میریخت،
یک گوشه ای نشسته بودم و تو خلوت خودم داشتم گذشته، حال و آینده ام رو بررسی میکردم و جالب اینکه جز نکبت و اشتباه و سرافکندگی هیچ چیز دیگه ای دستگیرم نمیشد! طوری شده بود که بین اون همه آدم احساس غریبی میکردم،
دلم میخواست یه ماشین دربست میگرفتم و میشستم توش و تا اونجا که میتونستم فریاد بزنم کون لق همتون !!! بعدش برم خونه ، مثل همیشه یک اتاق،کنج تخت، پردهای تیرۀ بلند آویخته...
نَع ! اینم نمیشد، یعنی میشدها، خودم نمیخواستم که اینجوری بشه!
فردا چی ؟ فرداش رو چی کار کنم ؟
آخه اگه همین کار رو هم نکنم باز هم خودم رو سانسور کردم! آخه تا کی ؟ تا کی باید خودمو سانسور کنم ؟ تا کی به حداقل ها راضی بشم ؟
مقصر کیه ؟
پدرم ؟ پدرم که زود مرد وقتی من هنوز 10 سال داشتم ؟
مادرم ؟ مادرم که سرطان گرفته و جوابی برای سوالهایی که خودم هم نمیدونم از کجا میان تو سرم نداره ؟
برادرم؟ خواهرم ؟ که هرکدوم دارن زندگی خودشونو میکنن ؟ مگه من به اونا کاری دارم که اونا داشته باشن ؟
خودم ؟ آره ! انگار پیداش کردم ! مقصر خودمم .! راستی خودم یعنی چی ؟ اصلا من کیم ؟
من یعنی چی ؟ قلبم ؟ مغزم ؟ افکارم ؟ سرنوشتم ؟ گذشته ام ؟ خانواده ام ؟ دوستانم؟ جامعه ام ؟ همشون با هم ؟
پس خدا کیه ؟ تکلیف اون چی میشه ؟
خدایا چرا اینقدر از من بدت میاد ؟
تو همین افکار بودم و راه میرفتم و با پاهام به همه چیز لگد میزدم، به قلوه سنگها به لاستیک ماشینا، با ته سیگار همکارام و ... الکی موبالم رو تو دستم میچرخوندم ، چقدر دوست داشتم یکی بهم زنگ بزنه!
آخه وقتی کسی بهت زنگ میزنه یعنی تو برای لحظاتی تو مغزش بودی ولی من تو مغز کسی نبودم ! خب حالا که چی ؟ خودم بهشون زنگ میزنم.
شماره محمد رو میگیرم، سره کاره، شاد و خوشحال، راضی از روزگار. زیاد کشش نمیدم و قطع میکنم.
راستی از مرضیه چه خبر ؟ نکنه سرکلاس باشه! آخه معلم زبانه، بهش زنگ زدم، خسته بود و کوفته، نمیدونم چی شد در مورد چند تا فیلم با هم حرف زدیم بعد من ازش چند تا سوال زبان پرسیدم و ...
بازم راه افتادم و لگد زدم به قلوه سنگ، به لاستیک ماشین، به ته سیگار همکارم و ...
یهو زدم زیر یه تیکه کاغذ، تو هوا قل خورد و پشت و رو شد، با خط درشت نوشته بود استرس شغلی و راههای کاهش آن برش داشتم و خوندمش برام جالب بود که چیزی رو که میخونم دقیقا نسخه امروز منه ! خندم میگیره که بگم، ولی احساس کردم خدا از اونورا رد شده بود.
رو همین حساب نوشته های اون کاغذ رو عیناً میذارم اینجا شاید نسخه کسی بشه تو اینترنت.
مقدمه:
پدیده استرس یا فشار عصبی از مسایل بسیار حاد کنونی سازمانها می باشد که سلامت جسمی و روانی نیروی کار را به خطر انداخته و هزینه سنگینی را به سازمانها وارد ساخته است، گروهی از صاحب نظران رفتار سازمانی ، استرس ناشی از شغل را بیماری شایع قرن نامگذاری کرده اند شاید هم به راستی دوران ما عصر استرس ها است که در آن انسان بیش از هر زمان دیگر در معرض عوامل استرس زا قرار گرفته و مسایل و مشکلات زیادی از هر سو او را احاطه کرده است: این عوامل استرس زا به طور حتم با پیچیدگی روز افزون سازمانها و گسترش تکنیک ها ؛ ابزارها و دیگر ابعاد سازمان ، در صورت عدم برنامه ریزی صحیح دقیق افزایش می یابد.
عوامل بوجود آورنده استرس شغلی:
1. حمایت نکردن مسئولین از کارکنان
2. ارزشیابی های ناعادلانه
3. عدم امنیت شغلی و عدم امکان ارتقاء و پیشرفت
4. وجود همکاران ناخوشایند
5. حجم زیاد کارها یا بیش از اندازه کم بودن کارها
6. ساعات کاری نامعلوم و مشکلات خانوادگی و عدم استراحت به موقع کارکنان
7. تقاضاهای زیاد ارباب رجوع
8. رقابت غیر معمول بین پرسنل و نادیده گرفتن خواسته های آنان
9. عدم رسیدگی به شکایات کارکنان
10. فشار بیش از حد ناشی از غیر واقعی بودن مهلت انجام کارها
11. نداشتن مهارت کافی در نحوه انجام کار
12. شرایط فیزیکی نامطلوب محیط کار
13. عدم حضور به موقع در محل کار
پیامدهای استرس شغلی:
استرس دارای پیامدهایی نیز می باشد. اگر فشار عصبی مثبت باشد ممکن است نتیجه آن، فعالیت، جدیت و انگیزش بیشتر باشد اما آنچه بیشتر مورد توجه است پیامدهای منفی استرس می باشد که این پیامدها ممکن است فردی باشند و عدتا بر فرد تأثیر بگذارد هرچند ممکن است سازمان نیز به طور مستقیم و غیز مستقیم از این پیامد متأثر شود . ولی این فرد است که بهای آن را می پردازد. پیامدهای فردی استرس را میتوان در گروههای زیر قرار داد:
1. پیامدهای رفتاری(مصرف دخانیات،خشونت،حادثه آفرینی)
2. پیامدهای روانی(افسردگی،پرخوابی،بی خوابی،مشکلات خانوادگی و ...)
3. پیامدهای جسمی(حمله قلبی،سر درد،کمر درد،زخم معده،ناراحتی های پوستی)
همچنین استرس دارای پیامدهای سازمانی ازجمله :کاهش عملکرد مناسب، افزایش تعداد غیبت ها، موارد استعفا، کاهش رضایت شغلی، کاهش تعهد سازمانی و ... می باشد.
روشهای فردی کاهش استرس شغلی:
1. قوانین کاری و مسئولیت کاری خود را به طور روشن مشخص کنید.
2. درباره مشکلات کاری خود به سرپرست یا رئیس خود صحبت کنید.
3. به توانایی های خود باور داشته باشید و مهارت ها و توانایی های خود را با مطالعه و استفاده از تجربیات دیگران به خصوص همکاران با سابقه بالا ببرید.
4. در خصوص انجام کارهای محوله برنامه ریزی درستی از لحاظ زمانبندی داشته باشید.
5. در صورت کم یا زیاد بودن حجم کاری یا عدم تطابق آن با میزان توانایی شما، با رئیس مربوطه به صورت محترمانه و دوستانه مطرح نمائید.
6. از سیاستها و قوانین سازمان خود کاملا آگاهی داشته باشید و در این صورت خواهید دانست که چگونه با رفتارهای غیر معقولانه و ناعاقلانه برخورد کنید.
7. اگر در محیط کارتان چیزهایی وجود دارد که استرس شما را زیاد میکند مثل شلوغی،کمبود جا، صز و صدای زیاد و آلودگی ... با همکاران خود صحبت کنید و یک راه حل برای مشکلات خود پیدا کنید.
8. با همکاران خود محترمانه برخورد کنید همانطوریکه انتظار دارید دیگران با شما رفتار کنند.
9. ساعات مقرر کاری را به کار بپردازید و از اوقات فراغت و روزهای تعطیل جهت استراحت و تمدد اعصاب به نحو احسن استفاده کنید.
10. ورزش کنید.
11. رژیم غذایی سالم و متعادل برای کاهش استرس ضرروری است. مثلا بدون خوردن صبحانه فعالیتهای فیزیکی و ذهنی تان به خوبی پیش نمیرود، نهار سنگین میتواند کارایی فرد را کم کند.
12. عادات صبحگاهی خود را طوری تنظیم کنید که با آرامش در محل کار خود حضور یابید مثلا شب قبل، همه چیز را آماده کنید تا صبح خانه را زودتر ترک کنید و وشهایی برای زود رسیدن به محل کار خود پیدا کنید.
روشهای سازمانی کاهش استرس شغلی:
1. کارمندان یا کارکنان باید دارای وضایف مشخصی باشند.
2. مدیر به علوم مرتبط با مدیریت آشنایی کافی داشته باشد.
3. شرایط فیزیکی برای انجام کار مساعد باشد.
4. انجام وظایف و محول نمودن کارها به کارکنان مطابق توان و استعداد آنان صورت گیرد.
5. مدیران یا سرپرستان در پرداخت میزان اضافه کار تبعیض بین کارکنان قایل نشوند.
6. فرصت هایی برای استراحت، تفریح و مصاحبت و ... در برنامه ریزی سازمان گنجانده شود.
7. مدیران ملاکهای قابل قبول و بدور از تبعیض و علایق شخصی جهت ارتقاء و ترفیع کارکنان در نظر بگیرند.
8. ارزشیابی کارکنان به صورت عادلانه و بدور از سوگیری و تبعیض صورت پذیرد.